آشنایی با تعاریف و تاریخچه کفش
  1392/04/11   

 

 

کَفش نامی کلی برای انواع پاافزار است. به سازنده و تعمیرکننده کفش‌ها کَفّاش گفته می‌شود. کفاش به قیاس کلمه‌های عربی ساخته شده‌است و در منابع کهن‌تر فارسی نظیر شاهنامه لفظ کفشگر به کار رفته‌است. 

کفش ایمنی یا کفش کار نوعی کفش است که برای استفاده در محیط‌های کار طراحی و ساخته می‌شود. پرکاربردترین آن مجهز به زرهی فولادی در جلو کفش است که از آسیب دیدگی و قطع احتمالی انگشتان پا در موقع افتادن اجسام سنگین جلوگیری می‌کند. کفش کار یکی از اولین ضروریات برای رعایت ایمنی کار است.

تاريخچه كفش


بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه نخستين بار، انسان‌هاي عصر يخبندان كه نزديك به پنج ميليون سال پيش زندگي مي‌كردند به دليل شرايط نامساعد آب و هوايي، از كفش استفاده كردند.
مدارك ديگر گواه اينست كه كفش براي اولين بار در اواخر عصر پارينه‌سنگي وارد زندگي انسان شده يعني زمانيكه انسان هنر دبّاغي چرم را فرا گرفته‌است.
در ابتدا شكل ظاهري كفش‌ها بصورت نوارهايي از جنس چرم و يا علفهاي خشك بوده‌است كه انسان‌ها به دور پاي خويش مي‌پيچيدند. بعدها تكه‌اي از چرم بصورت بيضي شكل، روي كفشها اضافه شد كه با يك نوارتسمه چرمي بسته مي‌شده است.

 

 

تصويري از قديمي‌ترين كفش بدست آمده از انسان
نام: Areni-1
قدمت: ٥٥٠٠ سال قبل
تاريخ اكتشاف: ٢٠٠٨ ميلادي
محل اكتشاف: غار Areni-1 ، استان وایوتس دْزور،جنوب غربي ارمنستان

براي مشاهده تصوير در سايز بزرگتر، روي تصوير كليك نمائيد.

 

 

shoe_from_Areni-1_cave

بعدها كفش‌هاي راحتي –كه از لحاظ ظاهري تا حدودي شبيه صندل‌هاي امروزي بوده‌اند- جايگزين آن نوارها شده‌اند.
در دفينه‌هاي مصر باستان، نقاشي‌هايي وجود دارد كه مراحل مختلف آماده سازي چرم و ساخت كفش را نشان مي‌دهد. هم‌چنين اين تصاوير نشان مي‌دهند كه در مصر باستان، طبقه مرفه جامعه و قدرتمندان از كفش استفاده مي‌نمودند.

صندل‌هاي فرعون به گونه‌اي بوده‌ كه پنجه‌هاي پايش را نمي‌پوشانده است. ويژگي ممتازي كه در ظاهر كفش افراد عادي مشاهده نمي‌شود.
صندل‌هاي مصري از حصير، پاپيروس و يا ليف خرما ساخته مي‌شدند. بعدها زنان مصري كفش‌هاي خود را با جواهرات و سنگ‌هاي قيمتي تزئين كردند.

شواهد موجود حاكي از آن‌است كه يوناني‌ها با هدف مراقبت از بهداشت پاهاي خود علاقه زيادي به استفاده از كفش‌هاي مختلف مناسب با فعاليت‌هاي گوناگون داشته‌اند. زنان يوناني براي نشان دادن طبقه اجتماعي خود، پوشيدن صندل را آغاز كردند. كفش‌هاي آنان نشان‌دهنده زيبايي، ظرافت، پاكي و تجمل گراييشان بوده است.

گفته مي شود كه زنان يوناني به منظور جلب توجه مردان نوعي صندل‌ زيبا و بلند را به پا مي كردند كه در هنگام حركت با صدايي شبيه به ((تق تق))، به نوعي جاذبه جنسي براي جنس مخالف ايجاد مي نموده است.

در بين النهرين، از چرم‌ باضافه نوارهايي كه از جنس خود آن چرم بوده و به دور پا پيچيده مي‌شده است به‌عنوان كفش استفاده مي‌كردند.

از سوي ديگر رومي‌ها براي رفتن به مناطق جنگي، نوارهاي چرمي بادوامي را براي سپاه خود آماده مي‌كردند. از آنجائيكه خيلي اوقات لوئيس واتلوس، سناتور رومي به كفشهاي معشوقه‌اش كه آنرا در كت خود پنهان مي‌كرده به صورت پنهاني بوسه ميزده است، روميان اعتقاد داشتند كه كفش‌ها اشيائي مقدسند.

در رم باستان نيز كفش افراد، نشانگر طبقه اجتماعي‌شان ‌بوده است.
نمايندگان رم كه حافظ منافع رم در كشورهاي ديگر بودند كفش‌هاي سفيد به پا مي‌كردند، سناتورها كفش‌هاي قهوه‌اي و نيز براي استراحت از پوتين‌هاي يك شكلي كه در آن پنجه‌ها بدون هيچ پوششي آزاد بودند استفاده مي‌شده است.

نكته مشترك در تمامي اين تمدن‌هاي اوليه اشاره به اين مطلب دارد كه كفش علاوه بر پوشش پا، بيانگر وضعيت اجتماعي افراد بوده است. درواقع اگر چه اين پوشش براي حفظ بهداشت پا مورد استفاده قرار مي گرفته است، اما مُد و زيايي نيز در آن مورد توجه قرار مي‌گرفته است.

عليرغم اينكه قطعات كفش در ابتدا از مواد قابل دسترس انسان مثل: علف‌هاي خشك، چرم، پوست گاو و حصير ساخته مي‌شده است كمي بعد از آن بخش اعظمي از كفش‌ها از چرم، كائوچو، پارچه، چوب و پلاستيك تشكيل شد.

در مرحله نهايي توليد كفش (مونتاژ نهايي) چسب، بالشتك، لايه‌هاي تقويتي، پاشنه، قلاب، كفي، بند، تخت كفش، كفي پنجه و حاشيه هاي چرمي دور كفش جزء آيتم‌هاي اصلي محسوب مي‌شوند.

 

به‌طور كلي كفش‌ها به چند دسته كلي تقسيم مي‌شوند:

 پوتين‌ها
شامل: پوتين‌هاي مزرعه، گالش، چكمه‌هايي اسكي و چكمه‌هايي كه بعضاً تا بالاي زانو را پوشش مي‌دادند.

كفش‌هاي صنعتي
شامل: چكمه‌هاي پلاستيكي و كائوچويي براي استفاده در آزمايشگاه‌ها، كارگاه‌هاي ساختماني و خطوط توليد كارخانه‌ها.

كفش‌هاي غيرصنعتي
شامل: كفشهاي مخصوص دويدن، پياده روي، كوهنوردي، اسب سواري، تخت چوبي، پاشنه‌دارمعمولي، پاشنه نازك، پوستي و كفشهاي مخصوص تمرينات ورزشي.

صندل‌ها
شامل: دم پايي‌ها، انگشتي‌ها و كفش‌هاي راحتي.

تميزي يك كفش گوياي جايگاه مهم اجتماعي صاحب آن بوده و به نوعي بيانگر شخصيت دروني افراد است.
اگر چه امروزه، ريزه كاريهاي صنعت كفش به‌ نوعي گيج كننده شده است اما كفش‌هاي امروزي نيز بيانگر همان پيام‌ها هستند.

كفش‌هاي پوستي براي نخستين‌بار توسط انسان‌هايي كه در مناطق سردسير زندگي مي‌كردند مورد استفاده قرار‌گرفت و امروزه نيز استفاده از آنها در همان مناطق رايج است. حال آنكه نمونه‌هاي صندل پس از ساخت توسط مصري‌ها بارها و بارها در كشورهاي گرم ديگر مور استفاده قرار مي گيرد.